Το πείραμα της Αστυπάλαιας

Βασιλική Γραμματικογιάννη…

Το πρότυπο που δημιουργούμε στην Αστυπάλαια θέλει να αποδείξει -και θα το κάνει- ότι οι νέες τεχνολογίες μπορούν με τη σωστή χρήση να βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων χωρίς να αντιστρατεύονται τον παραδοσιακό τρόπο ζωής.

Η δεκαετία που διανύουμε έχει χαρακτηριστεί από τον ΟΗΕ δεκαετία αποκατάστασης των οικοσυστημάτων. Ωστόσο στην Ελλάδα όχι μόνο δεν αποκαθιστούμε ό,τι έχουμε καταστρέψει, αλλά αντίθετα ό,τι έχει μείνει ανέπαφο μπαίνει τώρα στο στόχαστρο. Η Αστυπάλαια είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Οι Αστυπαλιώτες όμως δεν είναι εύκολος στόχος. Μέσα στον χρόνο κατάφεραν να προστατέψουν το νησί τους και το ίδιο σχεδιάζουν να κάνουν για ακόμα μια φορά.

Ο δήμαρχος της Αστυπάλαιας, Νίκος Κομηνέας, μας μίλησε για τα σχέδια να χτίσουν ένα βιώσιμο μέλλον όπου η οικονομία να είναι σε αρμονία με την κοινωνία και το περιβάλλον της Αστυπάλαιας.

● Στο όμορφο νησί σας προβλέπεται να εγκατασταθούν 48 ανεμογεννήτριες ενώ άλλες 22 βρίσκονται υπό αξιολόγηση. Εσείς έχετε πει επανειλημμένα ότι δεν θα εγκατασταθούν περισσότερες ανεμογεννήτριες από όσες χρειάζεται το νησί για να έχει ενεργειακή αυτάρκεια. Θέλετε να μας πείτε το σχέδιο του δήμου για την ενεργειακή αυτάρκεια του νησιού;

Μέσα από μια ακατανόητη πρακτική της ΡΑΕ έχουν δοθεί καταρχάς εγκρίσεις για την τοποθέτηση ανεμογεννητριών βιομηχανικού τύπου σε όλα τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου εδώ και 10 χρόνια. Ο καθένας μπορούσε να καταθέσει αίτημα στη ΡΑΕ και να δεσμεύσει όσα «οικόπεδα» ήθελε και αυτόματα του χορηγούνταν άδεια παραγωγής ενέργειας.

Αστεία πράγματα δηλαδή, αφού, αν υλοποιηθούν τα παραπάνω, όχι μόνο οι μαυροπετρίτες θα εξαφανιστούν, αλλά και οι ίδιοι οι κάτοικοι των νησιών θα πρέπει να μεταναστεύσουν και να μείνουν οι ανεμογεννήτριες στο πόδι τους.

Η Αστυπάλαια δεν θα δεχτεί να γίνει οποιαδήποτε εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ και είμαι σίγουρος ότι δεν θα γίνει. Είμαι σίγουρος διότι αυτή είναι η βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας των κατοίκων, η οποία αποτυπώθηκε σε απόφαση του Δ.Σ. του δήμου μας και διατρανώθηκε στο Οικολογικό Τριήμερο που οργανώσαμε στο τέλος του Σεπτέμβρη 2020.

Ο δήμος μας είναι φυσικά υπέρ της χρήσης ΑΠΕ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αποκλειστικά και μόνο όμως για κάλυψη των αναγκών του νησιού μας. Το προτεινόμενο από εμάς σύστημα είναι ένας υβριδικός σταθμός παραγωγής που θα χρησιμοποιεί φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτρια για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας η οποία θα αποθηκεύεται σε ειδικού τύπου και μεγέθους συσσωρευτές-μπαταρίες και το ρεύμα θα αποδίδεται καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ωρου στο δίκτυο αδιάκοπα.

Ο τρόπος αυτός ουσιαστικά αποκλείει την οποιαδήποτε διασύνδεση με καλώδια μεταφοράς ρεύματος από και προς την Αστυπάλαια, καθιστώντας το νησί αύταρκες. Το σχέδιο αυτό ήδη μελετάται από τη ΔΕΗ και προβλέπει την κάλυψη των αναγκών σε ποσοστό μεγαλύτερο του 60% ενώ το υπόλοιπο 40% θα παράγεται από τον τοπικό θερμικό σταθμό παραγωγής, ο οποίος θα υπάρχει για λόγους εξισορρόπησης του δικτύου και συμπληρωματικής παραγωγής όταν και εφόσον χρειάζεται.

● Πώς θα μπορέσετε να παρακάμψετε τα σχέδια διασύνδεσης του νησιού, αλλά και τις άδειες που έχουν εγκριθεί, ώστε να μπορέσετε να υλοποιήσετε τα δικά σας σχέδια;

Το καλό νέο είναι ότι η Αστυπάλαια καθώς και οι πέριξ νησίδες που ανήκουν στον δήμο μας βρίσκονται εκτός των σχεδίων του ΑΔΜΗΕ για τα υπό διασύνδεση νησιά έως το 2030. Αυτό βέβαια δεν αποκλείει το γεγονός κάποια στιγμή στο μέλλον να ενταχθούν στους σχεδιασμούς του ΑΔΜΗΕ.

Αυτός είναι και ο λόγος εξάλλου για τον οποίο ο δήμος μας, αν και δεν διατρέχει «άμεσο» κίνδυνο, συμμετέχει ενεργά σε όλες τις κινήσεις στις οποίες προβαίνει και θα προβεί το συσταθέν «Δίκτυο κατά των ανεμογεννητριών» από δημάρχους 27 ηπειρωτικών και νησιωτικών δήμων.

Το δίκτυο θα προβεί σε όλες τις ενέργειες που απαιτούνται ώστε να ευαισθητοποιηθούν οι τοπικές κοινωνίες, αλλά και όλη η Ελλάδα, και θα επιδιώξει τη θέσπιση όλων εκείνων των κανόνων που θα πρέπει να αποτυπωθούν σε νόμο για το πώς, πόσο και γιατί πρέπει να αδειοδοτούνται οι ΒΑΠΕ σε κάθε τόπο, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την άποψη του κόσμου, την προστασία των οικοσυστημάτων και τη διατήρηση του χαρακτήρα των περιοχών στο διηνεκές.

Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός της κατασκευής υβριδικού σταθμού μάς κατοχυρώνει προς το παρόν αλλά δεν εφησυχάζουμε. Συμπληρωματικά, θέλω να αναφέρω ότι μεγαλύτερο κίνδυνο έχουν όλες οι πέριξ της Αστυπάλαιας νησίδες, οι οποίες είναι στην κυριολεξία ανεκτίμητοι οικότοποι και πολύ πιο ευαίσθητοι σε οποιαδήποτε παρέμβαση.

● Τον τελευταίο καιρό η Αστυπάλαια είναι στο επίκεντρο λόγω της επιλογής της ελληνικής κυβέρνησης σε συνεργασία με τον γερμανικό κολοσσό VW να δημιουργήσουν ένα νησί-πρότυπο «έξυπνης» μετακίνησης. Θέλετε να μας πείτε για την εμπλοκή του δήμου σε αυτό το πρόγραμμα;

Η εμπλοκή του δήμου μας στο πρόγραμμα ξεκίνησε από τη συνεργασία που είχαμε με τον υφυπουργό Μεταφορών, κ. Κεφαλογιάννη, και τους συνεργάτες του για τη σύσταση φορέα αστικής συγκοινωνίας στο νησί μας με χρήση ηλεκτρικών λεωφορείων τον Δεκέμβριο του 2019, ο οποίος ενθουσιάστηκε από το όραμα-τρόπο ανάπτυξης που προέβαλε ο δήμος μας για το νησί μας, βασισμένο πάνω στις αρχές της αειφορίας, της κυκλικής και αλληλέγγυας οικονομίας.

Στη συνέχεια μας έφεραν σε επαφή με τον υφυπουργό Εξωτερικών, κ. Φραγκογιάννη, και το επιτελείο του, ο οποίος είχε συλλάβει το σχέδιο και βρισκόταν σε συνεννόηση με τη VW ώστε να υλοποιηθεί σε κάποιο νησί ένα πρόγραμμα γενικευμένης ηλεκτροκίνησης βασισμένο στις αρχές της βιώσιμης κινητικότητας.

Δουλέψαμε πολύ εντατικά Δήμος Αστυπάλαιας και υπουργείο και φτάσαμε σε αίσιο τέλος, που επισφραγίστηκε από την υπογραφή σχετικού μνημονίου μεταξύ του ελληνικού κράτους και της VW, από τον πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη και τον CEO της VW, κ. Diess, τον Νοέμβριο του 2020.

● Στην Αστυπάλαια κάθε χρόνο παράγονται περισσότερα από ένα εκατομμύριο πλαστικά μπουκάλια από την κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού. Ποια είναι τα σχέδια του δήμου για τη μείωση της χρήσης πλαστικών αλλά και γενικότερα για τη διαχείριση των απορριμμάτων στο νησί; Στην τελευταία επίσκεψή μου στην Αστυπάλαια επισκέφτηκα τον ΧΥΤΑ και, παρά το γεγονός ότι είναι οργανωμένη μονάδα, τα πλαστικά (και λόγω αέρα) διαφεύγουν τη διαχείριση και καταλήγουν στη θάλασσα.

Με την ανάληψη της δημαρχίας μας την 1η Σεπτεμβρίου 2019 βάλαμε σκοπό, παρά την τεράστια έλλειψη προσωπικού που είχαμε και έχουμε, να δώσουμε λύση στον τομέα της αποκομιδής-ανακύκλωσης των στερεών αποβλήτων. Ο δήμος μας αυτήν τη στιγμή διαθέτει έναν μόνο οδηγό απορριμματοφόρου και κανέναν εργάτη καθαριότητας, αλλά ούτε και χειριστή μηχανημάτων έργου στον ΧΥΤΑ.

Δραστικός περιορισμός της χρήσης εμφιαλωμένου νερού σημαίνει απολύτως πόσιμο νερό στη βρύση του καταναλωτή. Γι’ αυτό προχωρήσαμε στη μελέτη και αναθέτουμε εντός του Απριλίου έργο ουσιαστικής βελτίωσης του νερού του δικτύου ώστε αυτό να πληροί όλες τις απαραίτητες προδιαγραφές ποσιμότητας.

Παράλληλα όλο αυτό το διάστημα, χάρη στη συνεργασία των μαθητών των σχολείων και του κόσμου μας, συλλέγουμε πλαστικά μπουκάλια τα οποία φορτώνουμε σε νταλίκες και μεταφέρονται δωρεάν από την εταιρεία «Blue Star Ferries» στην Αθήνα για ανακύκλωση.

Με τον τρόπο αυτό έχουμε αποστείλει πάνω από 300.000 μπουκάλια σε λιγότερο από 1 χρόνο. Οσον αφορά τις πλαστικές σακούλες, έξι άτομα από το πρόγραμμα του ΟΑΕΔ επί 2 μήνες απασχολήθηκαν με το να μαζέψουν από τον πέριξ χώρο του ΧΥΤΑ τις «ιπτάμενες» σακούλες που διέφευγαν επί χρόνια.

Εχουμε συλλέξει και έχουμε αποστείλει επίσης πάνω από 1.100 λάστιχα (συνολικά 26 τόνους) για ανακύκλωση, 3,5 τόνους λευκών συσκευών, και έχουμε υπογράψει ανάλογες συμβάσεις και συλλέγουμε μπαταρίες. Επιπλέον ετοιμάζουμε αποστολή με εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα που βρίσκονται διάσπαρτα στο νησί.

Τον Μάιο του 2020 συστάθηκε ο Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (ΦΟΔΣΑ), στον οποίο περιήλθαν όλες οι εγκαταστάσεις και η διαχείριση των ΧΥΤΑ των νησιών και ο οποίος θα διαχειριστεί όλο το σύστημα διάθεσής τους.

Πρόκειται για ένα πολύ σύνθετο εγχείρημα που ανέλαβε ο περιφερειάρχης κ. Χατζημάρκος και πιστεύω ότι θα επιλυθεί οριστικά το θέμα, καθώς και το θέμα των βιοαποβλήτων για παραγωγή τροφής για τα ζώα και λιπασμάτων.

Βούληση του δήμου μας είναι να αποτελέσει το νησί πρότυπο διαχείρισης και απάλειψης όλων των δυσμενών επιπτώσεων της ανθρώπινης ζωής, βασισμένο στις αρχές της αειφορίας: επανάχρηση του απορριπτόμενου νερού από τον «βιολογικό» για άρδευση τόσο στη Χώρα-Λιβάδι όσο και στον οικισμό της Ανάληψης, η κατασκευή δεύτερου φράγματος για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στην περιοχή Βατσών, η δημιουργία μικρών φραγμάτων για υδροδότηση των οικισμών Μέσα και Εξω Βαθύ αλλά και για την ανάσχεση των πλημμυρικών φαινομένων και η προστασία των οικισμών Λιβαδιού και Ανάληψης, ενώ παράλληλα θα εμπλουτίζεται ο υδροφόρος ορίζοντας.

Σε κάθε περίπτωση όμως για να «δουλέψουν» οι υποδομές και να μη ρημάζουν πρέπει να στελεχωθούν οι δήμοι. Οι δήμοι πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ο βασικός φορέας ανάπτυξης για την τοπική οικονομία με πρόγραμμα και ρόλο, και όχι να θεωρούνται ένας απλός διαχειριστής της τρέχουσας καθημερινότητας.

● Περιπατητικός τουρισμός και οικολογικός τουρισμός. Ενα αναδυόμενο είδος τουρισμού που η Αστυπάλαια μπορεί να υποστηρίξει. Σας έχω ακούσει να υποστηρίζετε με θέρμη αυτό το τουριστικό μοντέλο. Ποια είναι τα σχέδιά σας;

Ναι, πιστεύω ακράδαντα σ’ αυτό το μοντέλο, το οποίο δημιουργεί εμπειρίες και συναισθήματα. Ενα μοντέλο που αποβλέπει σε έναν πολύ πιο «ανθρώπινο» τρόπο ζωής κοντά στη φύση, μαζί με τη φύση και όχι εναντίον της. Ενα μοντέλο πιο αντικαταναλωτικό, που θα βασίζεται στην κυκλική οικονομία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διατήρηση αλλά και την αύξηση των πόρων του πλανήτη. Αλλωστε αυτός ήταν και ο τρόπος ζωής των ανθρώπων στα νησιά μας. Αυτόν τον τρόπο ζωής θέλουμε να επαναφέρουμε για μας και τους επισκέπτες μας.

Προχωράμε λοιπόν στην υλοποίηση προγράμματος αναβίωσης 12 παραδοσιακών μονοπατιών που οδηγούν σε διάφορες τοποθεσίες του νησιού μας και θα περνούν από παραδοσιακές «μάντρες» παρασκευής ντόπιων προϊόντων, όπου θα μπορούν οι επισκέπτες να παρακολουθήσουν όλη τη διαδικασία παρασκευής τους.

Συλλέγουμε ήδη πληροφορίες για ναυάγια από την αρχαιότητα έως σήμερα ώστε να αποτελέσουν το υλικό για την προώθηση αυτού του είδους τουρισμού και τα ευρήματα είναι πολύ σημαντικά.

Αξιοποιώντας τον παρθένο χαρακτήρα και την πλούσια ορνιθοπανίδα των πέριξ νησίδων μας προχωράμε στην εκπόνηση μελέτης ώστε να πραγματοποιείται ολιγοήμερη παραμονή επισκεπτών σε σκηνές για παρακολούθηση των πτηνών αλλά και καταδύσεις, χωρίς να υπάρχει καμία επίπτωση στον χαρακτήρα των νησίδων.

Σχέδια υπάρχουν για ανάπτυξη του αγροτουρισμού με διαμονή σε παλιούς πετρόκτιστους στάβλους, ενώ προωθούμε και τον αλιευτικό τουρισμό.

Το πρότυπο που δημιουργούμε στην Αστυπάλαια θέλει να αποδείξει -και θα το κάνει- ότι οι νέες τεχνολογίες μπορούν με τη σωστή χρήση να βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων χωρίς να αντιστρατεύονται τον παραδοσιακό τρόπο ζωής, το μοναδικό περιβάλλον του νησιού και πάνω απ’ όλα τις αξίες που αυτός ο τρόπος ζωής καλλιεργεί.

Σ’ αυτόν τον επισκέπτη απευθυνόμαστε. Αυτόν που έχοντας οικολογική συνείδηση θα θέλει να επισκέπτεται την Αστυπάλαια και θα του γεννάται η επιθυμία να ζει εδώ και να εργάζεται ακόμα και από εδώ (ψηφιακοί νομάδες) βιώνοντας σήμερα το μέλλον. Ενα μέλλον που επιθυμεί και ονειρεύεται, με σεβασμό και σε αρμονία με τον χώρο και τους ανθρώπους.

Τι είπε ο δήμαρχος για το πρόγραμμα

O δήμαρχος Αστυπάλαιας Νίκος ΚομηνέαςΦωτ.: Κώστας Καμπίλης

Το πρόγραμμα προβλέπει:

α) Τη δωρεά οχημάτων (και μηχανημάτων έργου αργότερα) στον δήμο και τις δημόσιες υπηρεσίες (ιατρείο, Αστυνομία, Λιμενικό, ΥΠΑ) σε αντικατάσταση αντίστοιχων που αυτά διαθέτουν.

β) Θέσπιση ειδικών επιδοτήσεων από το ελληνικό κράτος για την αντικατάσταση όλων των οχημάτων κάθε μορφής (ποδήλατα, scouters, αυτοκίνητα κ.λπ.) ενώ η εταιρεία WV θα τα διαθέτει σε τιμή κόστους. Ολα αυτά για τους μόνιμους κατοίκους.

γ) Τη δημιουργία αστικού τύπου μετακίνησης «on demand» με στόλο από βανάκια, χρησιμοποιώντας εφαρμογή μέσω κινητού ή σταθερού τηλεφώνου, ώστε να επιλέγεται κάθε φορά από σύστημα λογισμικού-υπολογιστών η βέλτιστη διαδρομή που θα πρέπει να ακολουθηθεί ώστε να γίνεται η μεταφορά των επιβατών από το σημείο επιβίβασής τους στον τόπο προορισμού τους 24 ώρες, 7 μέρες την εβδομάδα, τη συγκεκριμένη ώρα που επιθυμούν.

δ) Τη δημιουργία υπηρεσίας «car sharing» με e-cars τα οποία θα μπορεί να παραλάβει και να χρησιμοποιήσει ο καθένας για όσο χρόνο θέλει (με εναλλαγή των χρηστών), πληρώνοντας μόνο για την ώρα χρήσης του οχήματος. Στο σχήμα αυτό θα συμμετέχουν κατά προτεραιότητα και οι επιχειρήσεις «rent a car» του νησιού.

ε) Την εγκατάσταση του Υβριδικού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, η οποία θα συμβάλει δραστικότατα στη μείωση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από τον υπάρχοντα θερμικό σταθμό και στην κάλυψη των αυξανόμενων αναγκών που θα προκύψουν, ενώ ταυτόχρονα θα απαλείψει σχεδόν το παραγόμενο CO2 του θερμικού εργοστασίου.

Πρόκειται συνεπώς για ένα ολιστικό σχέδιο μετακίνησης που στόχο έχει να μειώσει την ανάγκη κατοχής και χρήσης Ι.Χ. οχημάτων κάθε μορφής (από 1.500 σε 1.000 οχήματα) μέσα από τις προσφερόμενες υπηρεσίες, ενώ ταυτόχρονα θα καθιστά την Αστυπάλαια σχεδόν CO2 free, με όλες τις θετικές επιπτώσεις που αυτό σημαίνει για όλους μας και το περιβάλλον, ενώ φυσικά θα μηδενίζει κάθε παραγόμενο θόρυβο από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης.

Ολα τα παραπάνω συμπαρασύρουν και μια σειρά έργων υποδομής, όπως δημιουργία νέων δρόμων και βελτίωση των υφιστάμενων, σύστημα 5G, εγκατάσταση δικτύου φορτιστών στους κοινόχρηστους χώρους, αφού το 2026 προβλέπεται να λειτουργεί το σύστημα της αυτόνομης οδήγησης στα νέας γενιάς «έξυπνα» αυτοκίνητα σε όλο το νησί.

[ Πηγή άρθρου ]

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *