Βιοποικιλότητα και βιώσιμη γεωργία πάνε μαζί: 4 άξονες για το καλό των επόμενων γενεών

“Εκεί που περπατάω, βρίσκω όλο και περισσότερα πλαστικά δοχεία από λιπάσματα και φυτοφάρμακα, είτε πεταμένα είτε καμένα (λιωμένα επάνω στο χώμα). Φέτος οι φυσικοί φυτοφράχτες καταργήθηκαν εν πολλοίς, για να κερδηθούν τα λίγα τετραγωνικά που ‘έπιαναν’, να γίνει χώρος για την (μονο)καλλιέργεια σταριού/καλαμποκιου/ηλίανθου της περιοχής. Η καρδιά μου πονά μαζί με όλα εκείνα τα πλάσματα που αφανίστηκαν ή/και έχασαν το ενδιαίτημά τους (το σπιτικό τους). Σε κάποια σημεία έχουν μέχρι και καταργηθεί δρόμοι για να ‘αβγατίσουν’ χωράφια.”

Αυτά διαπιστώνει η Έλενα Γκόγκου, μέλος της Οικολογικής Κίνησης Δράμας. Κι αναφέρεται στη Δράμα, όχι σε κάποια μακρινή χώρα που βλέπουμε στις ειδήσεις, όπως στη Βραζιλία, όπου μαθαίνουμε ότι η αποψίλωση των δασών και η “αρπαγή” των φυσικών βιοτόπων των ζώων από τον άνθρωπο είναι καθημερινό φαινόμενο.

Τι άλλο να θυμηθούμε; Την προ τριών ημερών προσφυγή του αντιδημάρχου καθαριότητας Βέροιας, Βασίλη Παπαδόπουλου, στη δικαιοσύνη για τους σωρούς από πλαστικές συσκευασίες φυτοφαρμάκων στον κάμπο του Μακροχωρίου Ημαθίας; Ή την ανάλυση του εθνοβοτανολόγου, Παύλου Γεωργιάδη, στο Tedx του Παντείου Πανεπιστημίου του 2016 όπου αναφερόταν στις τρεις ψευδαισθήσεις που έχουνοι άνθρωποι για τον φυσικό πλούτο και το περιβάλλον;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαρρηγνύει τα ιμάτιά της και θέλει να μας αποδείξει – με πάρα πολύ χρονοβόρες διαδικασίες – ότι έχει σκοπό να προστατέψει τον φυσικό πλούτο της γης, το περιβάλλον, τον ορυκτό πλούτο, το έδαφος, τη βιοποικιλότητα, το νερό, τους οικότοπους.

Η βιοποικιλότητα είναι ένας παράγοντας που έχει ιδιαίτερη σημασία για την αγροτική δραστηριότητα και θα έπρεπε να έχουν επικεντρωθεί σε αυτό μεγαλύτερα κομμάτια του αγροτικού, κτηνοτροφικού, μελισσοκομικού και αλιευτικού κόσμου. Διότι βιοποικιλότητα σημαίνει ότι θα υπάρχει μέλλον για τις επόμενες γενιές, για να καλλιεργήσουν, για να παράγουν, για να τρυγήσουν και να ψαρέψουν.

“Πρέπει να ερωτευτούμε τη Γη, την ωραία μας Γαία, άμα θέλουμε να επιβιώσουμε, δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Οι πρακτικές που συνηθίσαμε δεν μας βγάζουν πουθενά. Ο τόπος είναι γεμάτος πλαστικά και σκουπίδια, στις στενές ρεματιές που δημιουργούν το ωραίο ανάγλυφο που βλέπετε στις φωτογραφίες μου βρίσκω κάθε εβδομάδα σακούλες με μπάζα και ένα κάρο διαφόρων ειδών απόβλητα (από υφάσματα μέχρι παρμπριζ κτλ). Αν είχαμε το χρόνο και την ενέργεια, ως Οικολογική Κίνηση Δράμας, δεν θα κάναμε τίποτα άλλο από καταγγελίες σε καθημερινή βάση!”

“Εχουμε υπέροχα τοπία, τοπία που θα τα ζήλευε η Τοσκάνη π.χ., τοπία που θα ενέπνεαν πολλούς παλιότερους τοπιογράφους, και όταν τα περπατάμε καίγεται η καρδιά μας παρέα με τις φωτιές των αγροτών (που καίνε τα πλαστικά κτλ). Πρέπει να ερωτευτούμε τη Γαία. Πριν είναι αργά.”

Αυτό μας λέει η κυρία Γκόγκου κι άλλοι τη θεωρούν ρομαντική, άλλοι οραματίστρια, αλλά στην ουσία ελάχιστοι ακολουθούν το παράδειγμα τέτοιων ανθρώπων όπως και τα όσα λέει ο κ. Γεωργιάδης.

Ένας και μοναδικός είναι ίσως ο άνθρωπος που έχει φτάσει να επηρεάζει κέντρα αποφάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να διακατέχεται ταυτόχρονα από τις ίδιες ιδέες για τη βιοποικιλότητα και την προστασία του περιβάλλοντος. Ο ευρωβουλευτής, Πέτρος Κόκκαλης, που υποστήριξε στις 4 Μαρτίου στο Ευρωκοινοβούλιο την ιδέα ότι «Γεωργική παραγωγή και βιοποικιλότητα πάνε μαζί».

Η βιοποικιλότητα και η υγεία του περιβάλλοντος επηρεάζουν άμεσα τη γεωργία και τον αγροδιατροφικό τομέα. Αντιστρόφως, η εντατική γεωργία έχει συνέπειες για το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα. Η υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων αλλά και η επιμονή σε μη βιώσιμες πρακτικές έχουν αρνητικό αντίκτυπο στον όγκο και την ποιότητα της αγροτικής παραγωγής και ακολούθως στην επισιτιστική ασφάλεια. Η γεωργία και ο αγροδιατροφικός τομέας, συνεπώς, οφείλουν να συμβάλλουν εξίσου στην προσπάθεια ανάσχεσης και αντιστροφής της απώλειας της βιοποικιλότητας. Αυτό είναι ένα από τα κύρια μηνύματα της γνωμοδότησης σχετικά με τη στρατηγική βιοποικιλότητας της ΕΕ που εγκρίθηκε στις 4 Μαρτίου από την Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με εισηγητή για την ομάδα της Αριστεράς τον ευρωβουλευτή Πέτρο Κόκκαλη.

Η γνωμοδότηση προκρίνει μια σειρά μέτρων για «πράσινη στροφή» του αγροδιατροφικού τομέα.

  • Η μείωση της διάθεσης και χρήσης επικίνδυνων και χημικών φυτοφαρμάκων και, αντίστοιχα, η ανάπτυξη νέων και η αξιοποίηση των ήδη διαθέσιμων εναλλακτικών προϊόντων φυτοπροστασίας με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα αποτελεί μια από τις προτεραιότητες.
  • Η επικονίαση επιτελεί έναν σπουδαίο ρόλο στη φύση και είναι απαραίτητη για τα οικοσυστήματα και την ορθή λειτουργία της γεωργίας. Στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, τα εθνικά στρατηγικά σχέδια οφείλουν να δείχνουν ιδιαίτερη μέριμνα για την προστασία της επικονίασης, ενώ θα πρέπει να θεσπιστεί ένα αυστηρότερο πλαίσιο έγκρισης δραστικών ουσιών.
  • Οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν τη σημασία των δασικών οικοσυστημάτων για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της υγείας του περιβάλλοντος και ζητούν μέτρα για τη βιώσιμη διαχείριση των δασών και την πάταξη της παράνομης υλοτομίας.
  • Η στροφή στη βιώσιμη γεωργία θα γίνει μέσα από την παροχή κατάλληλης χρηματοδότησης και άλλων οικονομικών κινήτρων προς τους αγρότες και τους εργαζόμενους του αγροδιατροφικού και δασοκομικού τομέα. Παράλληλα, θα προωθηθούν νέα τεχνολογικά εργαλεία και η κατάρτιση των γεωργών στις νέες βιώσιμες πρακτικές.

Μείωση γεωργικών φαρμάκων, επικονίαση, δάση και βιώσιμη γεωργία είναι οι 4 άξονες γύρω από τους οποίους καλείται η Επιτροπή Περιβάλλοντος (COMENVI) του Ευρωκοινοβουλίου προκειμένου να εκδώσει τις αμέσως επόμενες μέρες την τελική εισήγησή της για τη Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα μέχρι το 2030.

Με αφορμή την υιοθέτηση της γνωμοδότησης, ο Πέτρος Κόκκαλης έκανε την παρακάτω δήλωση: «Η γεωργική παραγωγή και η υγεία του περιβάλλοντος είναι αλληλοεξαρτώμενες. Γεωργική παραγωγή και βιοποικιλότητα πάνε μαζί. Οφείλουμε στο πλαίσιο της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής να προωθήσουμε τη βιώσιμη γεωργία. Τη γεωργία που θα σέβεται το φυσικό περιβάλλον. Είμαστε ήδη μάρτυρες της κλιματικής κρίσης και του αντικτύπου της στον αγροδιατροφικό τομέα. Με τη μετάβαση σε βιώσιμες πρακτικές δε θα διασφαλίσουμε μόνο την παραγωγή και την ποιότητα των αγροτικών προϊόντων, αλλά θα εξασφαλίσουμε και την οικονομική βιωσιμότητα των αγροτών και των εργαζομένων στον αγροδιατροφικό τομέα. Τα οικονομικά κίνητρα και το πλαίσιο υπάρχουν. Είναι στο χέρι των κυβερνήσεων να τα αξιοποιήσουν».

Πελίτι: Τι προτείνουν τα κοινωνικά κινήματα της Ευρώπης σχετικά με τη νομοθεσία για την παραγωγή και διακίνηση σπόρων

Σε πρόσφατη διαδικτυακή συνάντηση των Ευρωπαϊκών κινημάτων διάσωσης παραδοσιακών σπόρων, το Πελίτι εκπροσωπήθηκε από την Αναστασία Βασιλειάδου και τη Βάσω Κανελλοπούλου οι οποίες κατέγραψαν τον προβληματισμό και τις προτάσεις για προστασία της πολύτιμης βιοποικιλότητας που χάνεται:

Από τη δεκαετία του 1960 υπάρχουν στην Ευρ. Ένωση πολύπλοκοι κανονισμοί που ρυθμίζουν τη δυνατότητα παραγωγής και διάθεσης σπόρων στην αγορά. Αυτό το «σύγχρονο» νομικό πλαίσιο ευνοεί την ομοιομορφία των φυτών και τη (βραχυπρόθεσμη) παραγωγικότητα, εις βάρος της βιοποικιλότητας των καλλιεργειών, εις βάρος του περιβάλλοντος, εις βάρος των μικρής κλίμακας αγροτών, εις βάρος των παραδοσιακών σπόρων και πολλών σπόρων ανοικτής γονιμοποίησης, που δεν καλύπτονται από πνευματικά δικαιώματα.

Το νομικό αυτό πλαίσιο δεν στηρίζει όλους εκείνους τους καλλιεργητές που επιθυμούν να λειτουργήσουν εκτός του κυρίαρχου συμβατικού μοντέλου και επιθυμούν να ανοίξουν νέους εναλλακτικούς δρόμους βασισμένους σε τοπικά προσαρμοσμένο γενετικό υλικό και στις σύγχρονες μεθόδους της αγρο-οικολογίας. Τους φορτώνει με απίστευτη γραφειοκρατία η οποία περιλαμβάνει ελέγχους για ομοιομορφία, ναι για αυτήν την ομοιομορφία που σκοτώνει τη βιοποικιλότητα.

Οποιαδήποτε μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για την εμπορία σπόρων, θα πρέπει να οπωσδήποτε να βασίζεται στις στρατηγικές της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα, στην «Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία», στη νέα στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο πιάτο» και στους στόχους της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή – υποστηρίζοντας εκείνους τους σπόρους που, χάρη στη γενετική τους ποικιλομορφία, διευκολύνουν τις χαμηλές εισροές, τις οργανικές καλλιέργειες , και τις αγρο-οικολογικές γεωργικές πρακτικές. Επίσης θυμίζουμε, ότι οι παραδοσιακοί σπόροι, ακριβώς λόγω της μεγάλης γενετικής βάσης που διαθέτουν, μας προσφέρουν φυτά που προσαρμόζονται πιο εύκολα στην αλλαγή του κλίματος και έχουν ανώτερη θρεπτική αξία.

Η νέα νομοθεσία θα πρέπει να παρέχει Ελεύθερη Επιλογή στους καλλιεργητές και τους καταναλωτές, τόσο όσον αφορά τους σπόρους (είδη, ποικιλίες, πληθυσμούς), αλλά και όσον αφορά τα πρότυπα παραγωγής. Θα πρέπει επίσης να σέβεται τα δικαιώματα των αγροτών όπως διακήρυξε πρόσφατα ο ΟΗΕ, και τέλος, να παρέχει διασφάλιση διαφάνειας στις μεθόδους αναπαραγωγής και στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που σχετίζονται με καταχωρημένες ποικιλίες και φυτά.

Οι παραδοσιακοί σπόροι προσφέρουν ποικιλομορφία, η ποικιλομορφία νομικά καταπιέζεται, η ποικιλομορφία πρέπει επιτέλους να απενοχοποιηθεί. Η νομοθεσία πρέπει οπωσδήποτε να αλλάξει αλλά έχουμε μπροστά μας τις πολυεθνικές που θέλουν να κρατήσουν τους παραδοσιακούς σπόρους εκτός αγοράς εις όφελος των δικών τους σπόρων που έχουν δικαιώματα ή πατέντες. Εν όψει λοιπόν της νομικής αναθεώρησης που διαφαίνεται ότι θα γίνει στην ΕΕ, ξεκινά ένας νέος αγώνας για τα κοινωνικά κινήματα για την απελευθέρωση των παραδοσιακών σπόρων από τους περιοριστικούς κανόνες ώστε να μπορεί ο καλλιεργητής να παράγει τον σπόρο του και εάν το επιθυμεί να τον διακινεί ελεύθερα.

[ Πηγή άρθρου ]

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *