Πάρος: ΑΔΑΜΑΣ Ο ΔΡΥΣΗΣ ΝΥΜΦΑΙΣ – Σπήλαιο του Πανός

Του Χρίστου Γεωργούση…

Τα αρχαία λατομεία βρίσκονται απέναντι απ’ τα γκρεμισμένα κτήρια της Εταιρείας στο Μαράθι, στο λόφο ανατολικά απ’ το χείμαρρο που περνά από εκεί κατεβαίνοντας από τους άγιους Πάντες. Δυτικά του χειμάρρου και προς το δρόμο για τον Άγιο Μηνά βρίσκεται άλλο εντυπωσιακό τεχνητό σπήλαιο και ίσως να υπήρχε και τρίτο και τέταρτο. Οι κατολισθήσεις απέκοψαν τις δυνατότητες πρόσβασης σ’ αυτά. Ελπίζουμε σύντομα να βρεθούν και οι άλλες στοές που φτάνουν ίσως μέχρι τα Θαψανά.

Η ονομασία Σπήλαιο των Νυμφών προήλθε απ’ το ανάγλυφο που υπάρχει στην δεξιά είσοδο του λατομείου. Στο ανάγλυφο είναι σκαλισμένες νύμφες, θεοί, ο Πάνας (Σπήλαιο του Πανός), γυναίκες, άνδρες κι ένας αινιγματικός Μινώταυρος. Στο ανάγλυφο διαβάζουμε την επιγραφή: ΑΔΑΜΑΣ Ο ΔΡΥΣΗΣ ΝΥΜΦΑΙΣ (Ο Αδάμας απ’ την περιοχή των Οδρυσών της Θράκης το αφιερώνει στις Νύμφες).

Δυστυχώς τμήμα του αναγλύφου αποσπάστηκε πριν λίγα χρόνια από ιερόσυλο, ενώ άλλο τμήμα του αναγλύφου βρίσκεται στο μοναστήρι του Αγίου Μηνά δυο χιλιόμετρα νοτιοδυτικά.

Η καταστροφή όμως δεν είναι μόνο αυτή. Πολλά δείγματα από εργαλεία της εποχής, λυχνάρια, μισοτελειωμένα αγάλματα και άλλα πολύτιμα αρχαιολογικά ευρήματα χάθηκαν με τη λειτουργία του λατομείου στα νεότερα χρόνια, αλλά και την απουσία γνώσης και ενδιαφέροντος τοπικών και κεντρικών αρχόντων.

Αν υπάρχει στοά ασύλητη και βρεθεί, ίσως χαρούμε με ωραίες εκπλήξεις.

Τεχνητά σπήλαια δεν ανοίγει μόνον η ανάγκη του μαρμάρου, ή η ανάγκη εξαγωγής άλλων ορυκτών. Ανοίγουν και άλλες ανάγκες και ας σκεφτούμε τις Κατακόμβες της Μήλου, σκαμμένες μέσα στην ηφαιστειακή σποδό του νησιού. Και τις νεότερες στοές μέσα στο σχιστόλιθο στο λόφο νοτιοδυτικά του μοναστηριού των Θαψανών. Εκεί τη δεκαετία 1950 επιχείρησαν εξόρυξη μαγγανίου.

Άραγε χρησιμοποιήθηκε κάποια κρυφή στοά του αρχαίου λατομείου για λατρευτικές ανάγκες;

Εκείνος που θα κατέβει στο βάθος των στοών θα συγκινηθεί αναλογιζόμενος τον κόπο, τον ιδρώτα και το αίμα των χιλιάδων ανθρώπων που με το φως του λύχνου ανέβασαν στην επιφάνεια το μάρμαρο τόσων σπουδαίων σωμάτων. Υπάρχει άραγε κάποιο «αχ-βαχ» σημειωμένο σε απόκρυφη πέτρα; Έχουν μελετηθεί οι επιγραφές ή καταστράφηκαν όλα; Με τι είδους άμαξες μετέφεραν οι αρχαίοι τους ογκόλιθους μέχρι το λιμάνι; Είχε βρεθεί ένα οστό δούλου δεμένο με αλυσίδα. Όλα αυτά τι να έγιναν και τι να βρίσκεται άραγε κάτω από τα απολεπίσματα των λατομείων στα Θαψανά; (Λάκκοι).

Ελπίζουμε σε ένα περισσότερο ενδιαφέρον των αρχαιολόγων για να λάβουμε απάντηση σ’ αυτές και σε πολλές άλλες παρόμοιες ερωτήσεις.

Πολλά κομμάτια της σιδηροδρομικής γραμμής σώζονται ακόμα στα χωράφια και δυστυχώς η γραμμή στο λιμάνι που έφερε το όνομα Σιδερένια τσιμεντροστρώθηκε (!). Σώζονται και μάρμαρα που έπεσαν στη διαδρομή από το Μαράθι μέχρι το λιμάνι και άλλα που πρέπει να γίνει προσπάθεια να συγκεντρωθούν. Πιθανόν να υπάρχουν ημίεργα μέσα στα αρχαία και τα νεότερα απολεπίσματα ή επιγραφές ή εργαλεία παλιά ή νομίσματα ή άλλα ευρήματα και πρέπει να αναληφθεί προσπάθεια να ερευνηθούν όλα με προσοχή.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΗΣ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *