Λεύκες: το «Σπίτι της Λογοτεχνίας» μέρος 1ο

Μια αναδρομή στον χρόνο…. Η κ.Ηλιοπούλου Ελένη συγγραφέας του άρθρου μας λέει την ιστορία για το «Σπίτι της Λογοτεχνίας» , πως υλοποιήθηκε αυτή η ιδέα καθώς και για κάποια σκοτεινά σημεία. Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε πριν 10 χρόνια περίπου στο zougla,gr στις 14 Σεπτεμβρίου 2010 με τίτλο :

Εισπράττουν χρήματα πίσω από την πλάτη του Δήμου Πάρου

Το «Σπίτι της Λογοτεχνίας» στις Λεύκες της Πάρου αποτελεί μια εστία σκέψης, προβληματισμού και συγγραφής. Η ιδέα υλοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2004 χάρη και στον τότε δραστήριο δήμαρχο του νησιού και νυν υπουργό Εσωτερικών, Γιάννη Ραγκούση.

Μια ομάδα νέων, που ασχολούνταν συστηματικά με τα θέματα του πολιτισμού, θέλησε να δώσει μια άλλη πνοή στον τόπο. Σκέφτηκαν, λοιπόν, ότι ένας χώρος στον οποίο θα φιλοξενούνταν και θα δημιουργούσαν άνθρωποι των τεχνών και των γραμμάτων ίσως να έκανε το κυκλαδίτικο νησί τους γνωστό σε πολύ περισσότερο κόσμο, πέρα από εκείνους που το επισκέπτονται, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ο στόχος ήταν και παραμένει το αναγνωστικό κοινό παγκοσμίως. Κατ’ άλλους, ο ποιοτικός τουρισμός. Άλλωστε, πολιτισμός δεν είναι μόνο τα πανηγυριώτικα τραγούδια… Η ιδέα έγινε πράξη, σχεδόν αμέσως, από τη τότε δημοτική Αρχή. Αυτή η πρωτοβουλία παραμένει μοναδική για τα ελληνικά δεδομένα. Είναι γνωστό, άλλωστε, ότι το ελληνικό κράτος ξοδεύει ελάχιστα για τον πολιτισμό.

Έτσι, στήθηκε το «Σπίτι της Λογοτεχνίας» σε συνεργασία με το «Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης – Λογοτεχνία και Επιστήμες του Ανθρώπου» (Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ.) και άνοιξε διάπλατα τις πόρτες του για κάθε συγγραφέα και μεταφραστή, από κάθε γωνιά του κόσμου. Αυτό το όμορφο, κυριολεκτικά, λόγω της προνομιακής πανοραμικής θέσης, στέκι – μέσα στον παραδοσιακό οικισμό του ορεινού χωριού των Λευκών – και μεταφορικά, λόγω του παραγόμενου πνευματικού έργου, λειτουργεί ως ξενώνας φιλοξενίας εδώ και έξι χρόνια και αποτελεί πηγή έμπνευσης. Όσοι μένουν εκεί  αντλούν ενέργεια από την ομορφιά του τόπου. Το φυσικό περιβάλλον, πέρα από τη βουή και την πολυκοσμία, σε καθηλώνει όλες τις εποχές του χρόνου.

Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική του οικισμού, με τα μικρά λευκά σπίτια, σε συγκινεί. Τις εποχές, που όλα ήταν πολύ δύσκολα για την επιβίωση των ανθρώπων και τίποτα δεν ήταν περιττό, φαίνεται ότι καθετί φτιάχτηκε με κόπο και με σοφία. Οι άνθρωποι προσπαθούσαν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες τους, αλλά συμβάδιζαν με τους προδιαγεγραμμένους όρους που η φύση είχε θέσει. Πολύς ήλιος, ακόμα πιο πολύς αέρας, λίγο νερό. Οι Λεύκες, παλιά πρωτεύουσα του νησιού, βρίσκονται σχεδόν στο κέντρο της Πάρου.

Αυτός ο εξαιρετικός τόπος είναι χωρίς υπερβολή ο πλέον κατάλληλος για το «Σπίτι της Λογοτεχνίας». Εκεί το παλιό Ξενία μετατράπηκε σ’ ένα φιλόξενο καταφύγιο. Ο Δήμος Πάρου το 2004 παραχώρησε το κτίριο που λειτουργούσε αρχικά ως Ξενία και στη συνέχεια ως ξενοδοχείο στο Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. απεμπολώντας το δικαίωμα είσπραξης ενοικίου. Χαλάλισε επί της ουσίας τα χρήματα που λάμβανε ως ενοίκιο για το καλό ολόκληρου του τόπου. Η δημοτική Αρχή κοίταξε το μακροπρόθεσμο συμφέρον του κυκλαδίτικου νησιού και όχι την τσέπη της. Άλλωστε, η πνευματική «ακτινοβολία» ενός τέτοιου κέντρου πολιτισμού είναι βέβαιο ότι υπερκαλύπτει τους λογιστικούς υπολογισμούς…

Όταν το «Σπίτι της Λογοτεχνίας» ξεκίνησε τη λειτουργία του, οι πάντες τού επιφύλαξαν θερμή υποδοχή. Οι αναφορές των ελληνικών και των διεθνών Μ.Μ.Ε. σε αυτό το εγχείρημα ήταν εκτενείς, σημαντικές και οι έπαινοι συνεχίζουν να δίνονται σε εκείνους που το έστησαν. Όλα αυτά γέμισαν με αισιοδοξία τους Παριανούς που στηρίζουν τη λειτουργία του.

Η δημοτική Αρχή για το καλό της λογοτεχνίας, των συγγραφέων, των μεταφραστών, των αναγνωστών αλλά και της τοπικής κοινωνίας (ποιοτικός τουρισμός) αποφάσισε η ίδια να συντηρεί το κτίριο και οποιοσδήποτε συγγραφέας ή μεταφραστής να μπορεί να μένει δωρεάν εκεί για μερικές μέρες – καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους – για να επεξεργαστεί το συγγραφικό υλικό του και να εμπνευστεί από αυτόν τον όμορφο τόπο.

Όμως η διοίκηση του Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. δεν αρκέστηκε σε αυτό. Αποφάσισε να επωφεληθεί οικονομικά από αυτή τη συνεργασία που ο Δήμος Πάρου προσέφερε, επωμιζόμενος το κόστος. Έτσι, στην επίσημη ιστοσελίδα www.ekemel.gr βλέπουμε ότι η φιλοξενία στο «Σπίτι της Λογοτεχνίας» στην Πάρο έχει αντίτιμο και μάλιστα με διαφορετικό κόστος για τους ανθρώπους των γραμμάτων εντός και εκτός Ε.Ε.!

Όπως διαβάζουμε «Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ στο Σπίτι της Λογοτεχνίας γίνεται μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου. Το ποσό για τη διαμονή δύο εβδομάδων είναι 80 € το άτομο για τους υπηκόους χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για υπηκόους άλλων χωρών το κόστος της διαμονής ανέρχεται σε 15€/άτομο/μέρα.

Προϋπόθεση για την κράτηση δωματίου είναι η έγκαιρη καταβολή του ποσού». Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, διαπιστώνουμε ότι μόνο για τους τρεις καλοκαιρινούς μήνες, που η ζήτηση είναι μεγάλη, τα 14 δίκλινα δωμάτια – που είναι συνήθως γεμάτα – αποφέρουν στα ταμεία του Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. πάνω από 6.000 ευρώ, εάν φυσικά οι ένοικοι προέρχονται από χώρες της Ε.Ε. Επί της ουσίας, το Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. όρισε ενοίκιο και το εισπράττει με τη δικαιολογία των «σεμιναρίων», όπως καταγγέλθηκε στη zougla.gr.

Επικοινωνήσαμε με τη διευθύντρια του Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ., Ελένη Ζέρβα, γι’ αυτό το θέμα. Εκείνη μας εξήγησε αρχικά ότι το συμβολικό αντίτιμο έχει μπει, προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι να «σέβονται» τις κρατήσεις που κάνουν και να μην τις ακυρώνουν, αλλά όχι μόνο γι’ αυτό. Μας τόνισε ότι το Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. διοργανώνει στο «Σπίτι της Λογοτεχνίας» σεμινάρια, έχει δημιουργήσει βιβλιοθήκη και συντηρεί και τους υπολογιστές και τους εκτυπωτές, τους οποίους χειρίζονται όσοι διαμένουν εκεί.

Η κα Ζέρβα επεσήμανε ότι από το συμβολικό αυτό αντίτιμο – που ξεπερνά σύμφωνα με τους δικούς μας υπολογισμούς τα 6.000 ευρώ το χρόνο –, δεν καλύπτονται ούτε κατ’ ελάχιστο τα έξοδα που το Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. βάζει από την τσέπη του για όσα διοργανώνονται εκεί. Άλλωστε – μας είπε – υπάρχει υπάλληλος στην Αθήνα που ασχολείται αποκλειστικά και τις κρατήσεις και τα τρέχοντα για το «Σπίτι της Λογοτεχνίας» στις Λεύκες.

Μας εξήγησε, δε, ότι η δημιουργία της βιβλιοθήκης που υπάρχει εκεί έχει και αυτή κόστος. Βέβαια, εκείνοι που επικοινώνησαν με τη zougla.gr και μας κατήγγειλαν το γεγονός μάς τόνισαν ότι τα βιβλία της βιβλιοθήκης έχουν προσφέρει δωρεάν οι ίδιοι οι συγγραφείς!

Όταν ρωτήσαμε την κα Ζέρβα αν η σύμβαση που υπογράφτηκε πριν από έξι χρόνια με τον Δήμο Πάρου προβλέπει την καταβολή έστω και αυτού του συμβολικού ποσού, μας είπε αρχικά ότι το προβλέπει, αλλά στη συνέχεια δεν φάνηκε να είναι και τόσο σίγουρη.

Στα ερωτήματα που της θέσαμε, μας απάντησε ότι, όταν το «Σπίτι της Λογοτεχνίας» μπήκε στο δίκτυο των αντίστοιχων χώρων φιλοξενίας του εξωτερικού, ίσχυσε και γι’ αυτό ό,τι ισχύει και για τα υπόλοιπα. Όταν ζητήσαμε από την κα Ζέρβα ένα αντίγραφο της αρχικής σύμβασης παραχώρησης, αρνήθηκε να μας το δώσει, λέγοντας «τι είναι οι συμβάσεις για να τις μοιράζουμε από εδώ και από εκεί; Απευθυνθείτε στον Δήμο Πάρου, έχουν και εκείνοι αντίγραφό της!».

Όμως στην επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου Πάρου διαβάζουμε ότι η παραμονή των συγγραφέων στον συγκεκριμένο χώρο είναι δωρεάν! Συγκεκριμένα στο www.paros.gr αναφέρεται ότι «Οι συγγραφείς και οι μεταφραστές μπορούν να φιλοξενηθούν στο “Σπίτι της Λογοτεχνίας” για περιόδους από δύο εβδομάδες έως τρεις μήνες. Η διαμονή είναι δωρεάν για όλους τους Ευρωπαίους υπηκόους (ημερήσια καταβολή για υπηκόους άλλων χωρών: 15 €)».

Ο Δήμος Πάρου αποφάσισε να συνδράμει σε αυτή την προσπάθεια, ξεπερνώντας όλες τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, επιβαρύνοντας τον δικό του προϋπολογισμό για το καλό του νησιού. Κατά συνέπεια ο Παριανός δημότης πληρώνει από την τσέπη του το κόστος συντήρησης του κτιρίου, τους λογαριασμούς, τις υπηρεσίες καθαριότητας και φροντίδας, ενώ το Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. έχει οικονομικό όφελος και απειροελάχιστα έξοδα από κάτι που δεν του ανήκει.

Εμείς, από την πλευρά μας, θέτουμε το εξής ερώτημα: Ο Δήμος γνωρίζει πως το Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. εκμεταλλεύεται οικονομικά την περιουσία του «υπενοικιάζοντας» ουσιαστικά τα δωμάτια στους συγγραφείς εντός Ε.Ε.; Γιατί κανείς ούτε στον Δήμο Πάρου δεν γνωρίζει, που βρίσκεται αυτό το αντίγραφο της σύμβασης και το τι τελικά προβλέπει; Πότε συνεδρίασε το Δημοτικό Συμβούλιο της Πάρου και έδωσε την έγκρισή του γι’ αυτές τις χρεώσεις;

Το βέβαιο είναι ότι, μέσα στα έξι χρόνια της λειτουργίας του, το «Σπίτι της Λογοτεχνίας» αγαπήθηκε από τον πνευματικό κόσμο στην Ελλάδα και το εξωτερικό και καθιερώθηκε στις συνειδήσεις όλων και των ντόπιων ως ένας τόπος πνευματικής παραγωγής, στη μέση του Αιγαίου. Δεν θα έπρεπε να παρέχει τις υπηρεσίες του δωρεάν σε εκείνους που ενδιαφέρονται απ’ όπου και αν προέρχονται; Η χρέωση που γίνεται δεν θα έπρεπε να είναι εν γνώσει του Δήμου Πάρου, άρα και του Παριανού λαού; ……

Συνεχίζεται….

Στο 2ο μέρος επιστρέφουμε στο 2019. Το «Σπίτι της Λογοτεχνίας» 16 χρόνια μετά.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *